વિજયનું ચિંતન જગત

શક્યતા

આમ તો મુકી દીધી હતી
તને મળવાની સર્વે આશાઓ
કારણો ઘણાં તેથી ,
નશીબનાં ભરોંસે છોડ્યો  હતો તને
ને વરસાવતો હતો ઘણા આશિષો અશ્રુધારે, 
કે મળે તારુ ધાર્યુ સર્વ સુખ તને,
અંતે તુ જ તો છેને એક માત્ર પીંડ અમારુ
નક્કી સમાંતરે ચાલતા ગ્રહે ખુણો બદલ્યો છે
તેથી તો આજે ફોન આવ્યો.
જિંદગીમાં ક્યારેય નહી મળુ ના ધુંધવાતા
અગ્ની ઉપર્ આશનું અમી છંટકાયું
હવે ક્યારેક તો મળીશુની
શક્યતા ઉજાગર કરી તેં.

ફાનસવાળાં સન્નારી -વલીભાઈ મુસા July 2, 2008

ફ્લોરેન્સ નાઈટીંગલનું નામ ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. તેઓ જન્મે ઈટાલિયન હતાં, પણ તેમનો ઉછેર અને અભ્યાસ ઈંગ્લેંડમાં થયાં. અંતરાત્માનો અવાજ સાંભળીને તેમણે બીમારોની સેવા માટે માતાપિતાની અનિચ્છાને અવગણીને પણ નર્સીંગના વ્યવસાયને અપનાવ્યો. તેઓ ઉચ્ચ વર્ગમાંથી આવતાં હતાં અને એ દિવસોમાં નર્સીંગના વ્યવસાય પ્રત્યે લોકોને ઓછું માન હતું. પરંતુ આ વ્યવસાય સાથે ફ્લોરેન્સના જોડાવાથી વિશ્વભરમાં આ વ્યવસાય પ્રત્યેનો લોકોનો અભિગમ બદલાઈ ગયો. તેઓ પોતાની ફરજ પ્રત્યે ખૂબ જ નિષ્ઠાવાન હતાં; અને બીમારોની સેવા અર્થે રાત્રે પણ અહીં તહીં દીવો હાથમાં લઈને ફરતાં હતાં. બીમાર વ્યક્તિઓએ તેમની સેવાઓથી ઉપકૃત થઈ તેમને ‘દીવા સાથેનાં દેવી‘ ના ઉપનામથી નવાજ્યાં. (more…)

એ ઘડી-ભરત દેસાઈ…’સ્પંદન’ June 29, 2008

એ  ઘડી ને થોભવાનુ  એ  જ તો  કારણ  હતુ

મન ભરી ને દેખવાનુ  એ  જ તો  કારણ  હતુ

પૂછશો  ના હાલ  મારા  શું  થયાતા  એ  પછી

છાશ  ને પણ  ફુંકવાનુ  એ જ તો  કારણ  હતુ

આમ  તો  ચાલીચઢી ને  એ કદી ના આવતા

તોરણો  ને બાંધવાનુ    એ  જ તો  કારણ હતુ

વાતમા ને વાત મા  વાતો બધી હું   કહી ગયો

બસ તને પણ જાણવાનુ   એ જ તો   કારણ હતુ (more…)

નવી ક્ષીતિજો June 21, 2008

આ કોઈ  હાર નથી, જો માને તો આ વહાલ છે સખી!
પંખી માળામાંથી જાય્, તે તો જગ વ્યવહાર છે સખી!

જનમ્યું તે જાય, એ વાત સાચી સંસારની છે સખી!
રડ નહીં આતો, બધી રોજની ઘટમાળ છે સખી!

કાલનો સુરજ આવશે, કોઇ વાત નવી લઈને સખી!
આ ઘાતને,સમજથી કે હીબકીને વિતાવીયે સખી!

ધર્મ કહે ,કરેલુ કદી એળે જતુ નથી તે જાણ ને સખી
બંધ દ્વારને જોઈ, નવી ક્ષીતિજો અણદેખી કર ના રે સખી

કાવ્ય રસાસ્વાદ June 20, 2008

મેં તો વેશ્યાના હાથને સીતાનું છૂદણું દીધું.
મેં તો તુલસીનું પાંદડું બીયરમાં નાખીને પીધું.

અનિલ જોશીની આ કવિતા મારી દ્ર્ષ્ટીએ અફલાતુન છે.. જે સ્ત્રીને સમાજ ધીક્કરે છે..( એની મજબુરીને સમજવાને બદલે.).”સમાજની નાતમાંથી બહાર તગડે છે ત્યારે કવિ ને દયા ઉપજે છે..સીતાની મજબુરી, ને સમાજની બહાર હઠાવી ..રાજ્ય-રાણી જંગલમાં જઈ વસે!! એ સ્ત્રીના છૂંદણા આપણે પારખી નથી શકતા.આ કવિ પારખી શક્યો છે.
તુલસી તો એક એવી પવિત્ર વસ્તું છે કે એ જ્યાં ભળે -મળે તે વસ્તું પણ અ પવિત્ર બની જાય! બિયર પણ દિયર બને! કવિ એ પણ કહેવા માંગતો હોય કે આંડબરીઓ ધર્મને નામે આવા ચેન -ચાળા ન કરે!!

વિશ્વદિપ બરાડ

Believe it or not. June 18, 2008

Woman has Man in it; But in Man there is no Woman
Mrs. has Mr . in it; But in Mr. there is no Mrs
Female has Male in it; But in Male there is no Female
She has  He in it; But in He there is no She
Madam has Adam in it; but in Adam there is no Madam
So Woman can understand Man very well,

 but Man…???

 How he can understand She?

Inspiration: E mail from Dr Mayur J Kapadia

દઈએ ડંખ કેમ? June 16, 2008

કરીલે કરવા હોયે તેટલા જુલમો જુલ્મી
સહીને ડંખ સૌ કોશેટો પતંગિયું બને છે

કરેલા સૌ જુલ્મોનાં હિસાબો જ્યારે કરીશું
અમે સ્મિત ભરેલું  તમારું કવન બનીશું

જાત અમારી મકરંદની તેથી તો આ જેલ
કમળ જેવા કોમળ શરીરે દઈએ ડંખ કેમ?

આયખું લાંબુ તેથીતો પરિવર્તનની આશ
નહીંતો એક ચિત્કાર અને બંધ થાય શ્વાસ.

“Happy Father’s Day” June 14, 2008

When I was:
4 years old: My daddy can do anything.
5 years old: My daddy knows a whole lot.
6 years old: My dad is smarter than your dad.
8 years old: My dad doesn’t know exactly everything.
10 years old: In the olden days, when my dad grew up, things were sure different.
12 years old: Oh, well, naturally, Dad doesn’t know anything about that. He is too old to remember his childhood.
14 years old: Don’t pay any attention to my dad. He is so old-fashioned.
21 years old: Him? My Lord, he’s hopelessly out of date.
25 years old: Dad knows about it, but then he should, because he has been around so long.
30 years old: Maybe we should ask Dad what he thinks. After all, he’s had a lot of experience.
35 years old: I’m not doing a single thing until I talk to Dad.
40 years old: I wonder how Dad would have handled it. He was so wise.
50 years old: I’d give anything if Dad were here now so I could talk this over with him. Too bad I didn’t appreciate how smart he was. I could have learned a lot from him.Don’t let Father’s Day pass by without letting him know how special he is to you.“Happy Father’s Day

ગુલામી હોય છે-હેમંત પૂણેકર June 12, 2008

12 06 2008

મૂર્ખને મુક્તિ મળે, એ પણ નકામી હોય છે
એની આઝાદી તો ઈચ્છાની ગુલામી હોય છે

દૃશ્ય જે દેખાય છે, એવું જ છે, એવું નથી
આપણી દૃષ્ટિમાં પણ ક્યારેક ખામી હોય છે

આંખના કાંઠે તો બસ બે-ચાર બિન્દુ ઊભરે
મનના દરિયે જ્યારે એક આખી ત્સુનામી હોય છે

સૂર્ય શો હું, આથમીને, સત્ય એ સમજી શક્યો
માત્ર ઉગતા સૂર્યને સૌની સલામી હોય છે

નામ પાછળ જિંદગીભર દોડવું એળે જશે
આખરે જે જાય છે એ તો “ન-નામી” હોય છે

- હેમંત

છંદ-વિધાનઃ ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગા

હેમંત પૂણેકર ના આ કાવ્યે મને જ્યારથી વાંચ્યું છે ત્યારથી હાથ ખેંચી ખેંચી લખાવા મથે છે. વિષય સરસ્, વિચારો સચોટ અને તરો તાજા પ્રતિકો મનને હલબલાવી દે…કોઈ વચલી વાત નહીં, કોઈ શબ્દાડંબર નહીં

જરા વિચારો કે જે વિચાર જ્યારે પણ કહેવો હોય તેનૂં પુર્ણવિરામ સચોટ જેમ કે ત્સુનામી..સલામી, ન-નામી, ખામી કે ગુલામી. આઝાદી સાથે ગુલામી, દ્રશ્ય સાથે આંખની ખામી,  બેચાર આંસુ પણ પ્રતિક ત્સુનામીનું, આથ્મેલો સુરજ કહે સલામી તો ઉગતા સુરજને.. વાહ ભાઈ વાહ્

અને છેલ્લો શેર તો ખુબ જ સચોટ છે આખી જિંદગી જે નામ પાછળ દ્દોડી દોડી થાકી જઈએ અને છેલ્લો શ્વાસ લીધો અને તરત તે નામ ન-નામી થઈ જાય્ તે નકામા જીવન ની દોડ  પરનું કવિ ચિંતન ખુબ જ સચોટ અને સંપૂર્ણ છે.

 જાણે કહેતા ના હોય કે

ખાલી હાથે આવ્યોને જવાનો ખાલી હાથ્
શું કામ આખેલ તમાશા અને આંસુ તમામ

અભિનંદન અને સલામ હેમંતભાઈ!

www.hemkavyo.wordpress.com

મારા પિતાજી June 6, 2008

 માન કેટલુંય દઉં તમને મારા પિતાજી!
માવજત કરી ઉછેર્યો મુંને મારા પિતાજી!

મુજ બાળહાસ્યોથી ખીલ્યા મારા પિતાજી!
મુજ સફળતા દેખી કોળ્યા મારા પિતાજી!

કૌટુંબીક ધોરણે પોષ્યો મુંને મારા પિતાજી!
સંસ્કાર અમિથી મુંને સીંચ્યો મારા પિતાજી! (more…)

તારું શરણું પ્રભુ! May 26, 2008

સંતૃપ્તતાનો અહેસાસ હવે મને
 જૉઇએ સુખ કે દુઃખ કંઈ ના પ્રભુ!
આપવુ હોય તો આપ ફક્ત એક
તારુ સાંનિધ્ય,તારું શરણું પ્રભુ!

સંતૃપ્તતાનો અહેસાસ માણસને વૈરાગ્ય માર્ગે ચઢાવે છે.જ્યાં કોઈ વહાલુ નથી દવલુ નથી અપેક્ષા નથી અને આવતી કાલની કોઈ ઉજળી આશા નથી. સુફી સંતો આ દશામાં જ રત રહેતા હોય છે અને કદાચ આવી દશાનાં અંતે જ મીરા એ ગાયુ હશે કે પાયોજી મેને રામ રતન ધન પાયો…પ્રભુનુ સાનિધ્ય મળે કે પ્રભુનું શરણ બંને તબક્કામાં અપેક્ષા ક્ષીણ થઈ જાય અને તે પરિસ્થિતિ પામવાની તલપ લાગવી તે પણ્ ઉર્ધ્વગમનની ઉજળી શક્યતાઓ જ કહેવાય્ આ પરિસ્થિતિથી પાછુ કોઈ વળતુ નથી તેથી જ તો મીરા ઝેર પણ પી ગઈ અને નરસિંહ મહેતાને નાત બહાર મુકાયો તો ય હરિજનોને દ્વાર તે કૃષ્ણ ને ભજતા..

નિવૃત્તી નિવાસ May 21, 2008

નિવૃત્તી નિવાસમાં એક સન્નાટો છવાઇ ગયો હતો સરગમ બેન ને રાત્રે ભારે હ્રદય રોગનો હુમલો થયો હતો. તેમણે ઉઁઘમાં જ દેહ છોડ્યો. સવારનાં છને ટકોરે હાજર થઇ જનારા સરગમ તે દિવસે સાડા છ સુધી ના આવ્યા ત્યારે મીનાબેનને અજુગતુ લાગ્યુ અને તે જાગ્યા છે કે નહિં તે તપાસવા ગયા અને ખબર પડી ત્યારે તેઓ છુટ્ટા મોઢે રડી પડ્યા.

.ડો.વિનયે તેમને તપાસી દુ:ખમાં નકારાત્મક માથુ હલાવ્યુ ત્યારે તો સહુ રહેવાસીઓની આંખો ચોધાર રડતી થઇ ગઇ હતી. ડો વિનય ગળ ગળા અવાજે બોલ્યા

” આ નિવૃત્તી નિવાસનો મુખ્ય પ્રાણ ગયો…જોકે તેમની ગતિ ચોક્કસ જ સારી થયેલ છે. આખા નિવૃત્તિ નિવાસની ચાકરી અને માવજત કરતી સરગમ કોઇની પણ સેવા લેવા ન રોકાઇ. બહુજ ભલા બહેન હતા. આ નિવૃત્તિ નિવાસમાં દરેક્ની કાળજી દિકરા અને દિકરીની જેમ રાખતા અને સહુના દુ:ખને હકારાત્મક અભિગમોથી હલકુ કરતા હતા.” (more…)

પદાર્થ પાઠ May 15, 2008

Picture Courtsey Mahendra Shah Pittsburg

તે સમજી શકતી નહોંતી કે લગ્ન પહેલા અને લગ્ન પછી આટલો માણસ બદલાઈ જઈ શકે…સ્મીતાને મન તો સપ્તપદીના સાત ફેરા એટલે સાત ભવનું બંધન..જ્યારે હર્ષનો હરખ તો હનીમુન પુરતો પણ ન રહ્યો..સ્મિતાને મન હર્ષ એટલે સાત દરિયા જેટલી યુવા તરસોને ક્ષણ માત્રમાં ઈલમી હાસ્યથી દુર કરતો જાદુગર…કઁઇ કેટલાય શમણા સજાવતી નવવધુ ભારતથી આવી પણ અમેરિકાની ધરતી પર મુકતાજ સ્મિતા ને બીજા હર્ષનો અનુભવ થયો (more…)